U não – Những điều cần biết về các loại bệnh u não, nguyên nhân và cách phòng tránh bệnh u não để có một cơ thể khỏe mạnh

Ung thư não là một bệnh đặc biệt nghiêm trọng, mỗi năm ung thư não là nguyên nhân gây ra tỷ lệ tử vong cao trên thế giới. Ước tính trung bình mỗi năm có tới 22.000 người mắc bệnh thì có tới 13.000 ca tử vong. Ung thư não xảy ra khi một khối lượng mô ung thư phát triển chèn ép dây thần kinh gây cản trở hoạt động của não.

Ung thư não nếu được điều trị sớm thì sẽ cho kết quả khả quan và có thể khỏi bệnh. Cùng tìm hiểu thêm về nguyên nhân, triệu chứng của bệnh để có thể giúp người bệnh nhận biết và phát hiện sớm các dấu hiệu mà mình đang mắc phải từ đó có thể có cách chữa bệnh ung thư hợp lý và tích cực

1. NÃO

Não là một khối mô mềm, xốp. Não được xương sọ và ba lớp màng mỏng bao bọc được gọi là màng não. Chất dịch loãng được gọi là dịch não tuỷ, lót đệm cho khối não. Chất dịch này lưu chuyển qua những khoảng trống giữa các màng não và qua những khoảng trống bên trong não được gọi là não thất.

Một hệ thống các dây thần kinh truyền các thông tin qua lại giữa não và những nơi khác của cơ thể. Một số dây thần kinh nối trực tiếp từ não đến mắt, tai và những bộ phận khác của đầu. Những dây thần kinh khác chạy qua tuỷ sống nối não với các phần khác của cơ thể. Trong não và tuỷ sống, các tế bào thần kinh đệm bao quanh các tế bào thần kinh và giữ chúng nguyên tại chỗ.

Não điều khiển những gì chúng ta chủ động làm (như là hoạt động đi và nói) và những gì cơ thể chúng ta làm mà không cần phải nghĩ (như là việc hít thở). Não còn chăm nom cho những giác quan của chúng ta (thị lực, thính giác, sờ nắn, mùi và vị), trí nhớ, tình cảm và tính cách.

Có ba phần chính của não điều khiển các hoạt động khác nhau:

–    Đại não: đại não là phần lớn nhất của não. Đại não nằm ở phần trên của não. Đại não sử dụng thông tin từ giác quan của chúng ta để cho chúng ta biết điều gì đang diễn ra xung quanh và chỉ cho cơ thể chúng ta cần phản ứng lại như thế nào. Đại não điều khiển việc đọc, suy nghĩ, học hỏi, lời nói và những xúc cảm.

Đại não được chia làm bán cầu não phải và bán cầu não trái, điều khiển các hoạt động riêng rẽ. Bán cầu phải điều khiển các cơ bên trái của cơ thể. Bán cầu trái điều khiển các cơ bên phải của cơ thể.

–    Tiểu não: tiểu não nằm dưới đại não, ở đằng sau não. Tiểu não điều khiển những hoạt động cân bằng và phức tạp như việc đi lại và khả năng nói.

–    Thân não: thân não nối não với tuỷ sống. Thân não điều khiển cảm giác đói và khát. Nó còn kiểm soát sự thở, nhiệt độ của cơ thể, áp suất máu và những chức năng cơ bản khác của cơ thể.

u-nao-nhung-dieu-can-biet-ve-benh-u-nao-nguyen-nhan-va-cach-phong-tranh-de-co-mot-co-the-khoe-manh

2. SỰ HIỂU BIẾT VỀ UNG THƯ

Ung thư bắt đầu trong các tế bào, các tế bào làm nên các khối tạo thành các mô. Các mô này tạo thành các bộ phận của cơ thể.

Thông thường, các tế bào phát triển và phân chia thành những tế bào mới khi cơ thể cần đến chúng. Khi các tế bào trở nên già, chúng chết đi và những tế bào mới thay thế chỗ của chúng.

Đôi khi, quá trình có trật tự này bị rối loạn. Những tế bào mới tạo thành khi cơ thể không cần đến chúng, và những tế bào già không chết đi khi chúng cần phải chết. Những tế bào tăng thêm này tạo thành một khối mô được gọi là tăng sinh hoặc khối u.

Những u não lành tính và ác tính

Những khối u não có thể là lành tính hoặc ác tính.

*  Những yếu tố làm tăng nguy cơ ung thư não - bạn cần biết

–    Những khối u lành tính không có các tế bào ung thư:

+ Thông thường, những khối u lành tính có thể được cắt bỏ và chúng hiếm khi phát triển trở lại.

+ Ranh giới hoặc bờ của một khối u lành tính có thể được nhìn thấy rõ ràng. Các tế bào từ những khối u lành tính này không lan tràn vào các mô xung quanh chúng hoặc lan ra các phần khác của cơ thể. Tuy nhiên, những khối u lành tính có thể chèn ép lên những vùng nhạy cảm của não và gây ra những vấn đề sức khoẻ nghiêm trọng khác.

–    Không giống những khối u lành tính khác trong hầu hết những phần khác của cơ thể, những khối u não lành tính đôi khi đe doạ đến cuộc sống.

–    Rất hiếm khi một khối u não lành tính có thể trở thành ác tính.

–    Những khối u não ác tính chứa các tế bào ung thư:

+ Những khối u não ác tính nhìn chung nghiêm trọng hơn và thường đe doạ đến cuộc sống.

+ Những khối u này có khả năng phát triển và tụ tập nhanh hoặc lan tràn vào các mô não khoẻ mạnh xung quanh.

+ Rất hiếm khi các tế bào ung thư có thể thoát ra từ một khối u não ác tính và lan tràn đến những phần khác của não, đến tuỷ sống hoặc thậm chí đến các phần khác của cơ thể. Sự lan tràn của ung thư được gọi là di căn.

+ Đôi khi, một khối u ác tính không bành trướng vào mô lành. Khối u có thể nằm trong một lớp mô. Hoặc những xương của hộp sọ hoặc cấu trúc khác trong đầu có thể hạn chế khối u. Loại khối u này được gọi là có vỏ bọc.

u-nao-nhung-dieu-can-biet-ve-cac-loai-benh-u-nao-nguyen-nhan-va-cach-phong-tranh-benh-u-nao-de-co-mot-co-the-khoe-manh

3. ĐỘ ÁC TÍNH CỦA KHỐI U

Các bác sĩ đôi khi phân loại các u não theo độ ác tính từ độ ác tính thấp (độ I) đến độ ác tính cao (độ IV). Độ ác tính của một khối u dựa vào tình trạng các tế bào được xem dưới kính hiển vi. Các tế bào từ những khối u độ ác tính cao trông khác thường hơn và nói chung phát triển nhanh hơn các tế bào ở những khối u độ ác tính thấp.

4. CÁC U NÃO NGUYÊN PHÁT VÀ THỨ PHÁT

Một khối u bắt nguồn từ các tế bào trong não được gọi là u não nguyên phát. Ở trẻ em, hầu hết các u não là u nguyên phát. Ở người trưởng thành, hầu hết các u trong não là những u di căn đến từ phổi, vú hoặc các phần khác của cơ thể. Khi sự di căn này xảy ra, bệnh không phải là ung thư não mà khối u trong não này được gọi là một khối u thứ phát. Khối u này được gọi tên theo bộ phận hoặc mô nơi phát sinh.

Việc điều trị đối với những khối u não thứ phát phụ thuộc vào vị trí ung thư bắt đầu và sự lan rộng của bệnh.

U não nguyên phát

Những khối u bắt đầu từ trong mô não được biết là u tiên phát của não (thông tin về những khối u não thứ phát trình bày ở phần dưới). Những khối u não nguyên phát được gọi tên theo loại tế bào hoặc phần của não, nơi khối u bắt đầu.

Những khối u não nguyên phát phổ biến nhất là u thần kinh đệm. Chúng bắt đầu từ những tế bào thần kinh đệm. Có nhiều loại tế bào thần kinh đệm:

+ U tế bào hình sao: khối u xuất hiện từ những tế bào thần kinh đệm hình sao được gọi là tế bào sao. Ở người trưởng thành, những u tế bào sao phần lớn thường xuất hiện trong đại não. Ở trẻ em, chúng xuất hiện trong thân não, đại não và tiểu não. U tế bào sao (u sao bào) độ 3 đôi khi được gọi là một u tế bào hình sao mất biệt hoá. Một u tế bào hình sao độ 4 thường được gọi là u nguyên bào đệm đa hình thái.

+ U thần kinh đệm thân não: khối u xuất hiện trong phần thấp nhất của não. Hầu hết những u thần kinh đệm thân não thường được chẩn đoán ở trẻ em và người trung niên.

*  Khi nào nên phẫu thuật ung thư não?

+ U màng não thất: khối u xuất hiện từ những tế bào lót não thất hoặc ống tuỷ sống. Hầu hết những u này thường được tìm thấy ở trẻ em và người trưởng thành trẻ.

+ U thần kinh đệm ít nhánh: loại khối u hiếm gặp này xuất hiện từ những tế bào tạo ra chất mỡ che phủ và bảo vệ những dây thần kinh. Những khối u này thường xuất hiện trong tiểu não. Chúng phát triển chậm và thường không lan tràn vào các mô não xung quanh. Hầu hết những u này phổ biến ở người trung niên.

Một số loại u não không bắt đầu từ các tế bào thần kinh đệm. Loại thông thường nhất của những u này là:

–    U nguyên tuỷ bào: loại u này thường xuất hiện trong tiểu não. Đây là loại u não phổ biến nhất ở trẻ em. U này đôi khi còn được gọi là u thần kinh ngoại bì nguyên thuỷ.

–    U màng não: loại u này xuất hiện trong màng não. Loại này thường phát triển chậm.

–    U tế bào Schwann: một khối u xuất phát từ một tế bào Schwann. Những tế bào này lót dây thần kinh kiểm soát sự cân bằng và thính giác. Dây thần kinh này nằm bên trong tai. Loại u này còn được gọi là u dây thần kinh thính giác. Loại u này thường xuất hiện nhiều nhất ở người lớn.

–    U sọ – hầu: loại u này phát triển ở đáy của não, gần với tuyến yên. Loại u này thường xuất hiện nhiều nhất ở trẻ em.

–    U tế bào mầm của não: loại u này xuất hiện từ một tế bào mầm. Phần lớn những u tế bào mầm xuất hiện trong não xảy ra ở những người dưới 30 tuổi. Loại u tế bào mầm là phổ biến nhất.

–    U tuyến tùng: loại u não hiếm gặp này xuất hiện trong hoặc gần tuyến tùng. Tuyến tùng được xác định vị trí giữa đại não và tiểu não.

u-nao-nhung-dieu-can-biet-ve-cac-loai-benh-u-nao-nguyen-nhan-va-cach-phong-tranh-benh-u-nao-de-co-mot-co-the-khoe-manh

U não thứ phát

Khi ung thư lan tràn từ vị trí ban đầu đến phần khác của cơ thể, khối u mới có các tế bào bất thường cùng loại và có tên giống với khối u nguyên phát. Khối ung thư lan tràn từ các phần khác của cơ thể đến não khác với một khối u não nguyên phát. Khi các tế bào ung thư lan tràn từ một vùng khác (như là phổi hoặc vú) đến não, các bác sĩ có thể gọi khối u trong não là u thứ phát hoặc u di căn. Những khối u thứ phát trong não phổ biến hơn những khối u não nguyên phát.

5. AI CÓ NGUY CƠ B U NÃO?

Không ai biết được nguyên nhân chính xác của những u não. Các bác sĩ hiếm khi có thể giải thích tại sao người này phát triển bệnh u não và những người khác thì không. Tuy nhiên, có điều rõ ràng là những khối u não không lây truyền. Không ai có thể lây bệnh từ một người khác.

Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng những người với những yếu tố nguy cơ nhất định có khả năng phát triển một bệnh u não hơn những người khác. Một yếu tố nguy cơ là bất cứ điều gì mà làm tăng khả năng có thể phát triển một bệnh ở một người nào đó.

Những yếu tố nguy cơ dưới đây kết hợp với sự tăng khả năng phát triển một khối u não nguyên phát:

–    Giới tính: nhìn chung, các u não thường phổ biến ở đàn ông hơn phụ nữ. Tuy vậy, những u màng não thì phổ biến ở phụ nữ hơn.

–    Chủng tộc: u não thường xuất hiện ở chủng tộc những người da trắng hơn các chủng tộc khác.

–    Tuổi: hầu hết các u não được phát hiện ở những người 70 tuổi hoặc già hơn. Tuy nhiên, các u não thứ phát phổ biến nhất ở trẻ em (bệnh bạch cầu là ung thư trẻ em phổ biến nhất). Các u não thường phổ biến hơn ở trẻ em dưới 8 tuổi hơn là ở trẻ em lớn tuổi hơn.

–    Tiền sử gia đình: những người vốn các thành viên trong gia đình bị u thần kinh đệm có thể có khả năng phát triển loại bệnh này hơn. Việc phơi nhiễm với bức xạ hoặc một số hóa chất nhất định ở nơi làm việc:

*  Cách chữa ung thư não bằng thuốc nam hiệu quả

+ Bức xạ: những công nhân trong ngành công nghiệp hạt nhân có tăng nguy cơ phát triển bệnh u não.

+ Chất fomandehyt: các nhà nghiên cứu bệnh học và những người ướp xác chết làm việc với fomandehyt có tăng nguy cơ phát triển bệnh ung thư não. Các nhà khoa học không tìm được một sự tăng nguy cơ ung thư não trong số những người công nhân khác phơi nhiễm với fomandehyt.

+  Acrylonitrile: những người sản xuất ra sợi vải (những công nhân dệt) và đồ nhựa có thể bị phơi nhiễm với Acrylonitrile. Sự phơi nhiễm này có thể làm tăng nguy cơ bệnh ung thư não.

Các nhà khoa học đang nghiên cứu xem liệu điện thoại di động có thể gây ra các u não không. Tuy nhiên, các nghiên cứu như thế vẫn chưa tìm được một sự tăng yếu tố của các u não trong số những người sử dụng điện thoại di động.

Các nhà khoa học còn tiếp tục nghiên cứu xem liệu khi đau bị tổn thương có là yếu tố nguy cơ đối với các bệnh u não không. Cho đến ngày nay, những nghiên cứu này vẫn chưa tìm được sự tăng yếu tố nguy cơ trong số những người bị tổn thương vùng đầu.

Hầu hết những người có những yếu tố nguy cơ lại không bị ung thư não. Nói cách khác, nhiều người bị bệnh nhưng lại không có những yếu tố nguy cơ này. Những người cho rằng họ có thể có nguy cơ thì hãy hỏi bác sĩ để được tư vấn. Bác sĩ có thể gợi ý cho bạn những cách làm giảm nguy cơ và có thể lập một kế hoạch thích hợp để kiểm tra bệnh.

6. TRIỆU CHỨNG CỦA BỆNH U NÃO

Các triệu chứng của bệnh u não phụ thuộc vào kích thước, loại và vị trí khối u. Các triệu chứng có thể được gây ra khi một khối u chèn ép một dây thần kinh hoặc gây nguy hại cho một vùng nào đó của não. Những triệu chứng này còn có thể được gây ra khi não sưng to lên hoặc chất dịch tích tụ trong hộp sọ.

Những triệu chứng phổ biến nhất của các bệnh u não là:

+ Đau đầu (thường đau hơn vào buổi sáng).

u-nao-nhung-dieu-can-biet-ve-cac-loai-benh-u-nao-nguyen-nhan-va-cach-phong-tranh-benh-u-nao-de-co-mot-co-the-khoe-manh-1

+ Buồn nôn hoặc nôn.

+ Những sự thay đổi,trong lời nói, thị lực hoặc thính giác.

+ Những vấn đề về sự cân bằng hoặc việc đi lại.

+ Những thay đổi về tâm tính, tính cách hoặc khả năng tập trung.

+ Những vấn đề về trí nhớ.

+ Sự co giật hoặc co dúm cơ (cơn động kinh hoặc chứng co giật).

+ Tê liệt hoặc cảm giác run rẩy ở tay hoặc chân.

Những triệu chứng này không phải là những dấu hiệu chắc chắn của bệnh u não. Nhiều bệnh khác cũng có thể gây nên những triệu chứng này. Bất cứ người nào có những triệu chứng nên đi khám bệnh ngay lập tức chỉ có bác sĩ mới có thể chẩn đoán và điều trị bệnh.

Thật nguy hiểm phải không nào các bạn hãy chú ý khi có những dấu hiệu trên, việc làm tốt nhất là nên tìm tới với cơ sở y tế, bệnh viện… gặp các bác sĩ chuyên khoa thần kinh để tiến hành thăm khám, tiến hành chụp cộng hưởng từ (MRI) chụp cắt lớp (CT) để phát hiện các khối u não. Đối với những người chưa có dấu hiệu trên, nên đi khám sức khỏe định kỳ để đảm bảo cho mình một sức khỏe tốt nhất. Chúc các bạn luôn khoẻ mạnh và tránh khỏi căn bệnh ung thư não nguy hiểm này nhé!